مىبيند و كثرت در عين وحدت را شهود مىكند ، و در نتيجه در تلوين واقع مىشود و ميان استتار و تجلى حركت مىكند ، و اين آغاز سير فى اللّه است ، كه آن را « سفر دوم » مىنامند . و اوّل آن ، احتجاب به حق از خلق است ، تا آنجا كه به شهود ذات در زيور اسماء رسد و آثار صور اسماء را در مظاهر آن ببيند ، و در نتيجه بقاء همه را به بقاى حق شهود كند ، و آنگاه به بقاى حق در شهود جمع اطمينان مىيابد و با اقامهء حق ، مستقيم مىشود . ] و [ در اين استقامت ] طمأنينهء مقام به نور ازل [ است . يعنى هنگامى كه بنده به چشم ديد حق‌تعالى او را به نور خود به پا داشته ، ازليت عين خود به ازليت بقاى حق را مىبيند ، و در نتيجه به نور وجود ازلى مطمئن مىشود ، و اين نهايت سفر دوم است . ] باب دهم : همّت قال اللّه عزّ و جلّ : « ما زاغَ الْبَصَرُ وَ ما طَغى . » الهمّة ما يملك الانبعاث للمقصود صرفا ، لا يتمالك صاحبها و لا يلتفت عنها . خداوند عزّ و جلّ مىفرمايد : « چشم او هرگز منحرف نشد و طغيان نكرد . » « 1 » همّت ، قوه و نيرويى است كه مالك برانگيختن [ بنده ] صرفا براى [ دستيابى به ] مقصود مىباشد ؛ [ يعنى بنده را صرفا به سوى مقصود به حركت درمىآورد بىآنكه اميد به ثواب و يا بيم از كيفر محرّك او باشد ، بلكه خالصا لوجه اللّه حركت مىكند . ] و صاحب آن مالك خود نيست [ و نمىتواند لحظه‌اى درنگ كند و از حركت باز نشيند ] و از همت [ روى نمىگرداند و به چيز ديگرى ] توجهى ندارد . [ - برايش امكان ندارد كه از حكم و مقتضاى همت رويگردان شود . ]

--> ( 1 ) - 53 / 17 .